+1 səs
443 baxış
tərəfindən Hüquq kateqoriyasında

6 övladı olan nənəm ölümündən əvvəl özünə məxsus olan əmlakı, o cümlədən həyətyanı torpaq sahəsini, fərdi yaşayış evini və özəl torpaq payını  bir nəfərə - onunla birlikdə yaşayan və ona qulluq edən oğluna çatacağı barədə vəsiyyətnamə qoymuşdur.

Vəsiyyətnamə üzrə vərəsədən savayı, digər 5 övladın mirasdan pay almaq hüququ vardırmı və bu paylar hansı nisbətdə olmalıdır?

1 Cavab

0 səs
tərəfindən

Ölmüş şəxsin əmlakının, bununla bağlı hüquq və vəzifələrin vərəsələrə hansı yolla keçməsi Mülki Məcəllə ilə tənzimlənir. Məcəllənin 1133.1. maddəsinə əsasən, ölmüş şəxsin (miras qoyanın) əmlakı başqa şəxslərə (vərəsələrə) qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə və ya hər iki əsasla keçir.

Miras qoyanın öldüyü gün mirasın açıldığı gün sayılır. Qeyd edək ki, mirasa (miras əmlaka) miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüquqlarının (miras aktivi) və vəzifələrin (miras passivi) toplusu daxildir (MM, maddə 1151.1.).

Mülki qanunvericilikdə qanun üzrə bərabər pay hüquqlu vərəsələrin 5 növbəsini müəyyən etmişdir. Ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad, ər) valideynlər (övladlığa götürənlər) birinci növbədə qanun üzrə vərəsələr hesab edilirlər (MM, maddə 1159.1.1.).

Fiziki şəxs ölməsi halı üçün öz əmlakını və ya onun bir hissəsini həm vərəsələr sırasından, həm də kənar adamlar sırasından bir və ya bir neçə şəxsə qoya bilər (MM, maddə 1166).

Lakin ölənin vəsiyyətnamə tərtib edərək əmlakını vərəsələrdən birinə və ya kənar şəxsə vəsiyyət etməsi digər qanuni vərəsələri məcburi pay almaq hüququndan məhrum etmir. MM-in 1193-cü maddəsinə əsasən, vəsiyyət edənin uşaqlarının, valideynlərinin və arvadının (ərinin) vəsiyyətnamənin məzmunundan asılı olmayaraq mirasda məcburi payı vardır. Bu pay qanun üzrə vərəsəlik zamanı onlara çatası payın yarısını (məcburi pay) təşkil etməlidir.

Qeyd edək ki, qanunvericilik məcburi pay almaq hüququndan məhrum etməni də müəyyən etmişdir. Adıçəkilən Məcəllənin 1203-cü maddəsinə əsasən, məcburi pay almaq hüququndan məhrumetmə, ümumiyyətlə, vərəsəlik hüququndan məhrumetməyə səbəb olan hallar olduqda mümkündür. Məcburi pay almaq hüququndan məhrumetməni miras qoyan hələ öz sağlığında məhkəməyə müraciət etmək yolu ilə həyata keçirə bilər.

Məcburi pay almaq hüququndan məhrumetmə barəsində məhkəmənin çıxardığı qərar mirasın açıldığı andan qüvvədə olur. Miras qoyanın hələ öz sağlığında məhkəməyə müraciət etdiyi, lakin qərarın onun ölümündən sonra dəbul edildiyi halda da bu cür nəticə baş verir.

Əgər nənəniz qanun üzrə olan hər hansı vərəsə haqqında məhkəməyə müraciət etməmişsə və məhkəmənin bu haqda qərarı yoxdursa, onda miras əmlakda yalnız adına vəsiyyətnamə tərtib edilmiş onunla birgə yaşayan və ona qulluq edən oğlunun yox, digər övladlarının da məcburi pay haqqı vardır.

Məcburi paydan imtina və ona çatan miras payın başqa vərəsələrə verilməsi ilə bağlı sualınızı MM-in 1202-ci maddəsi ilə cavablandıraraq bildiririk ki, məcburi pay almaq hüququ olan vərəsə onu qəbul etməkdən imtina edə bilər, lakin bu imtina digər vərəsələrin məcburi payının artmasına səbəb olmur. Onun payı vəsiyyət üzrə vərəsələrə keçir.

Məcburi payın qəbul edilməsi və ya ondan imtina olunması mirasın qəbul edilməsi və ya ondan imtina olunması üçün müəyyənləşdirilmiş vaxt ərzində həyata keçirilməlidir.

Məktubunuzda qeyd etdiyiniz vərəsələrdən hər hansı biri və ya hamısı məcburi paydan imtina edə bilər. Bu halda qeyd etdiyimiz maddəyə uyğun olaraq onlara çatası məcburi pay haqqı adına vəsiyyətnamə yazılan vərəsəyə keçəcək.

Vərəsəlik şəhadətnaməsinin verilməsi ilə əlaqədar nəzərinizə çatdırırıq ki, vərəsəliyə çağırılmış şəxslər mirasın açıldığı yerdəki notariat orqanından vərəsəlik şəhadətnaməsi tələb edə bilərlər. Belə şəhadətnamələr vərəsələrə mirasın açıldığı gündən altı ay keçdikdən sonra istənilən vaxt ərzində verilir. Əgər notariat orqanında şəhadətnamə tələb edən şəxslərdən savayı, başqa vərəsələrin olmadığı barədə məlumat vardırsa, vərəsəlik şəhadətnaməsi altı aydan da tez verilir.

MM-in 1325-ci maddəsinə əsasən, vərəsəlik şəhadətnaməsi həm bütün miras, həm də onun bir hissəsi üçün verilə bilər. Şəhadətnamə həm bütün vərəsələrə birlikdə, həm də ayrılıqda hər birinə arzularına uyğun olaraq verilir. Vərəsələrdən birinə mirasın bir hissəsi üçün vərəsəlik şəhadətnaməsinin verilməsi digər vərəsələri mirasın qalan hissəsi üçün şəhadətnamə almaq hüququndan məhrum etmir.

Əlavə olaraq bildiririk ki, nənənizin adına vəsiyyətnamə yazdığı oğlunun 3 nəfərdən idarət ailə üzvünün - həyat yoldaşının, yetkinlik yaşında 1 uşağının və 18 yaşına çatmamış uşağının heç birinin məcburi pay haqqı yoxdur. Çünki kimlərin mirasda məcburi payının olması haqqında MM-in 1193-cü maddəsində danışılır ki, bunu da yuxarıda qeyd etmişik.

Sualınızın bir hissəsi isə miras qoyulan əmlakın hüquqi statusu haqqındadır. Həmin məsələ ilə əlaqədar müvafiq orqanlara müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Qeyd etdiyiniz Texniki Pasport, Dövlət Aktı, Mülkiyyət Hüququna dair Çıxarış mülkiyyət münasibətlərində əsas sənədlərdir və bunlarsız sorğunu cavablandırmaq əsaslı olmaya bilər.

Tapar.az sual-cavab sisteminə xoş gəlmisiniz. Sistem vasitəsi ilə suallarınıza cavab tapa bilər və bildiyiniz suallara cavab verməklə digərlərinə kömək edə bilərsiniz.

67 sual

114 cavab

4 rəy

150 istifadəçi

...